السيد الطباطبائي

80

قرآن در اسلام ( طبع جديد ) ( فارسى )

آيا اين سخن را تدبر نكرده‌اند يا به سوى ايشان چيزى ( تازه ) آمده كه به سوى پدران گذشته‌شان نيامده بوده چه مفهومى خواهد داشت ؟ و احاديث مسلمه‌اى كه از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و ائمهء اهل‌بيت عليهم السلام رسيده و به مردم توصيه و تأكيد نموده كه در مشكلات وقتى به قرآن مجيد مراجعه نمايند « 1 » چه اثرى خواهد بخشيد ؟ اساساً بنا به اين طريقه مسئلهء تدبر در قرآن كه به مقتضاى آيات كثيره يك وظيفه عمومى است مورد ندارد . و هم‌چنين از طرق عامه در حديث پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و از طرق خاصه در اخبار متواتره « 2 » از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و ائمه اهل‌بيت عليهم السلام عرض اخبار به كتاب اللَّه وظيفه قرار داده شده ، به موجب اين اخبار ، حديث بايد به كتاب خدا عرض شود اگر موافق كتاب باشد به آن اخذ و عمل شود و اگر مخالف باشد طرح گردد . بديهى است مضمون اين اخبار وقتى درست خواهد بود كه آيه قرآنى به مدلول خود دلالت داشته باشد و محصل مدلول آن - كه تفسير آيه است - داراى اعتبار باشد و اگر بنا شود كه محصل مدلول آيه - تفسير - را خبر تشخيص دهد عرض خبر به كتاب معناى محصلى نخواهد داشت . اين اخبار بهترين گواه است بر اين‌كه آيات قرآن مجيد هم مانند ساير كلام دلالت بر معنا دارند و هم دلالت آنها با قطع نظر از روايت و مستقلا حجت است . پس آنچه از بحث‌هاى گذشته روشن شد اين است كه وظيفهء مفسر اين است كه به احاديث پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و ائمهء اهل‌بيت عليهم السلام كه در تفسير قرآن وارد شده مرور و غور

--> ( 1 ) . ر . ك : اول تفسير عياشى و تفسير صافى و برهان و نيز بحارالانوار ( 2 ) . بحارالانوار ، ج 1 ، ص 137 ، باب اختلاف اخبار